Nederlands English


24 november historische dans en etiquette Utrechts archief

Geplaatst op: 9 november, 2013 door

Het Utrechts archief herdenkt de Vrede van Utrecht uit 1713. In aanvulling op de tentoonstelling ‘Hoge pruiken, plat vermaak’ nemen we het publiek mee in de wereld van de dans en etiquette. Kom je op dezelfde manier vermaken als de buitenlandse afgezanten dat deden, en doe mee met ons bal. Tussen 14.00-17.00 wordt om het half uur een historische dansworkshop aangeboden om de passen van het verleden te leren kennen. Daarnaast kan het publiek kennis maken met enkele historische personages uit het Utrecht van 1713. Dit alles vindt plaats op zondagmiddag en is geschikt voor het hele gezin.

Lezing: twee kasteelvrouwen uit Oegstgeest – 27 november 2013

Geplaatst op: 7 november, 2013 door

Data 27 november 2013
Dag woensdag (1x)
Tijdstip 13.30 – 15.30 uur
Docent Mw. M.M. Teunissen MPhil
Lokatie Lange Voort 2u
Prijs €15,-


Korte beschrijving

Heeft u weleens gehoord van Catharina Jacoba van der Rijt en Maria Boerhaave ? Zij woonden beiden in de 18de eeuw op een kasteel in Oegstgeest, respectievelijk kasteel Oud Poelgeest en kasteel Endegeest. In deze cursus leert u beide vrouwen en de geschiedenis van hun kastelen kennen.

Peace of Utrecht – 1713

Geplaatst op: 29 oktober, 2013 door

Discussing interpretation

sellengers round
In 1713 Utrecht was full of diplomats from major European states. Spain, Great Britain, France, Portugal, Savoy and the Dutch Republic were on a mission to create a new power balance in Europe. These negotiations started already in 1712 and continued with a series of individual peace treaties till 1715. These treaties which established the Peace of Utrecht marked the end of French ambitions of hegemony in Europe. It ended the war of the Spanish Succession and the Queen Anne’s war. Remarkable is that these series of treaties found agreement outside the battlefield, and were accompanied by many cultural and artistic expressions. The city of Utrecht became the centre of Europe for a few years. Nevertheless, the treaty also marked the end of the Republic as a power in Europe, illustrated by the French representative Melchior de Polignac: ‘Nous traiterons sur vous, chez vous, sans vous’.

Dance and etiquette

In 2013 the Dutch are celebrating the Peace of Utrecht by another series of cultural events. The ‘Archive of Utrecht’ created an exhibition about Utrecht in 1713 with stories taken from ‘Histoire amoureuse & badine du congres et de la ville d’Utrecht’ (1713) and in addition they wanted to bring to life the parties of the past. That is where my company comes in: Beleef Het Verleden / Experience the Past. I proposed a program with dance and etiquette in which the public learns steps of several dances of the past and are engaged in the old etiquette how to behave towards one another. They are welcomed by historical characters: Constantia Huydecoper and Jan Karel van der Meulen, people of the higher class who lived in Utrecht in 1713. They engage the public in first person interpretation.
The set up is as follows: 15 minutes of introduction and telling stories and then 30 minutes of dance lessons, while continuing to engage the public with the subject. When people easily pick up the steps, we allow us the liberty to have little gossip talk while dancing. If they are too focussed on the steps, we just guide them through the dance. After the dances we give the people another 5-10 minutes to ask questions.
So what do we talk about? We tell the public who we are, which year we are taking them back to, and we tell them that we are going to teach them some dances and refresh their memories how to behave at a ball. We also ask them whether they are aware of the situation in Utrecht in our year (1713) and if they have met any of the diplomats or heard stories about them. The people that have visited the exhibition are sometimes able to bring up names and stories that they have just read. Posters with comic characters of the time that are put up in the toilets are also helpful in integrating the exhibition into our program.

de buiging

The public

We have done a series on Friday evenings in April, May and June and are now starting a new series on Sundays in October, November and December. Both series have a very different audience.

The Friday evenings were focused on ‘having fun’ for people who are just coming in on their way to a bar or restaurant and giving this public ‘dirty’ details of the past. Did you know that Duke Passionei, representative of the Pope, is found at every ‘divertissement’, is dressed to the latest fashion and is interested in literally EVERY woman whom he tries to please? And did you know that with the coming of the representatives the ‘French disease’ is making many victims and that in Utrecht, at the corner of the ‘Begijnhof’ you can buy a novelty, called a ‘condom’ to prevent you from trouble? The woman who sells and produces them from animal bladders, also exports them all over Europe.
Interesting details, but even though the client (Archive of Utrecht) would like us to tell these darker things, it is very hard to bring it up, while you are teaching people dance-steps and the etiquette how to behave. I realised these intriguing little facts about the past can only be told to people one on one, like gossip would pass during a ball, just one on one. So we started whispering things into the ears of the public, while dancing. As you can imagine it is not easy to dance and tell stories at the same time.
Another challenge was the coordination with other activities at the same time. In addition to our ‘dance and etiquette’ there also was a performance by a storyteller and musical performances. The times usually overlapped, which meant people would want to leave in the middle of a dance because they wanted to see another performance. But more distracting were the erotic images of the 18th century that the client projected in the ‘ballroom’ while dancing. Quite a challenge as well.
Back to the other audience: the Sundays are meant for families and therefore are much more focused on stories for children. Again we take them back to the year 1713. Where do you go to school? Did girls go to school to? Have your parents found a partner for you yet? But also, why are all these diplomats in town? What are they doing here?
It is fascinating to see how you can correct people’s behaviour when you are in role, and which liberties you can permit yourself (to a certain extend) that you would not allow yourself in real live. On the other hand the role restricts bringing up certain topics and certain behaviour that the client would like us to perform. There is always a balance to be found between ‘remaining true to history’ and the education goals of the program.
Even though the stories we tell are thoroughly researched, as well as the historical characters that we portray, we are teaching about the past rather than giving a representation of the past as it were. The latter is more in the foreground when we inhabit a castle as the former inhabitants and show a day in the life of… The place we are using for our interpretation is not helping either to visualise a past as it could have been.

historische dans

As you can see the space we use is theatrical, with a real stage, which we are not using, with some old historical elements, which have little to do with a 1713 ball-setting. We are in an archive after all.


Is first person interpretation the right vehicle here? The fact that we are in role makes the people want to play the game of the ball with us. It makes them want to behave according to the etiquette and it makes them inquire about our lives (as historical characters) and the lives of the diplomats far more strongly than a lecture would trigger people to ask questions.
When we read people’s responses to our program we only encounter positive notes. “It really brought the past alive”, “we had so much fun”, “we loved the dances” and so on. When people dress up in the two costumes that are provided by the ‘Archive of Utrecht’ they are happy as children. It does not seem to bother them at all that the costumes are not the right size, not the right fabric, they are closed with velcro and sometimes a ladies skirt falls down during the dance because it doesn’t really close well. The people are having fun, and in that setting are open to learn about what was happening in Utrecht in 1713 and how people behaved. Even though I am usually quite ‘tough’ with wanting everything to be done historically correct this ‘laissez-faire’ seems not to have a negative effect on the public, ‘au contraire’, they are really enjoying the little insights into the past that we are giving them.
I’m not saying we should just lower our standards and just wear whatever, but it is not wrong to leave things to the imagination of the visitor. And it is not wrong to ignite a spark of interest by using an easy accessible format. Perhaps we as professional interpreters are sometimes forgetting that the representation of the past we give does not need to be perfect to arouse curiosity and imagination. These elements + ‘having fun’ are the first steps to learning and helping the public to have a better understanding of the past.

Martine Teunissen – director of ‘Beleef het Verleden’ / Experience The past, an historical event & advice company.

Published in the Nov-Dec Issue, JVA InterpNews 2013.

27 oktober historisch dansen in het Utrechts archief

Geplaatst op: 16 oktober, 2013 door

We starten weer bij het Utrechts archief met historisch dansen en etiquette-uitleg. Ga mee terug naar het jaar 1713, naar de tijd dat Utrecht vol zat met diplomaten uit allerlei landen, die wel hielden van een feestje en een drankje. Feest met ons mee. Activiteiten geschikt voor het hele gezin.

Tijden: 14.00-17.00 uur

Meer informatie kunt u vinden op de website van het Utrechts archief:

12 oktober 2013 – Lezing twee kasteelvrouwen

Geplaatst op: 1 oktober, 2013 door

Catharina Jacoba van der Rijt en Maria Boerhaave

Twee kasteelvrouwen uit de Oegstgeester en Leidse geschiedenis

Heeft u weleens gehoord van Catharina Jacoba van der Rijt en Maria Boerhaave? Zij woonden beiden in de 18e eeuw op een kasteel in Oegstgeest, respectievelijk kasteel Oud Poelgeest en kasteel Endegeest.
Met Martine Teunissen leert u beide vrouwen en de geschiedenis van deze kastelen kennen.

U bent van harte welkom op zaterdagmiddag 12 oktober om 13.30 uur in de Koolzaal van de BplusC, locatie Nieuwstraat, Leiden.
Toegangskaarten à € 6,50 zijn te koop bij de klantenservice. Reserveren kan via of telefonisch 0900-2323000.

Open Monumenten Dagen 2013, Grave

Geplaatst op: 14 september, 2013 door

Het begon ‘s ochtends nat, maar zodra de kraampjes stonden begon het droog te worden en kwam het publiek op gang.

kraampjes bij kerk

In de kerk lagen de relikwieën van de heilige Elisabeth uit de 13e eeuw. Als middeleeuwers moesten we daar natuurlijk even gaan kijken.

relikwie heilige Elisabeth 2 relikwie heilige Elizabeth

In het kader van het thema pracht en praal heb ik me voor de verandering eens wat rijker uitgedost met bont en een ‘hennin’ à la een schilderij van Petrus Christus uit 1470.

thema pracht en praal

Daarnaast natuurlijk het wolbewerkingsverhaal uitgebeeld met vlaken, kaarden, spinnen, (band)weven en vilten.


De touwslager maakte er een geweldige show van!


En even uitrusten met een middeleeuwer op een bankje doe je ook niet elke dag.

met een middeleeuwer op een bankje

Alle ouders en kinderen waren ontzettend leuk geïnteresseerd publiek. Dank voor jullie aandacht!

Een reactie die via de mail binnen kwam:

“Robin heeft vanmiddag aan iedereen vol trots verteld over het armbandje dat ze helemaal zelf had gemaakt 😉 Erg goede uitleg, het verleden werd zo echt levend.”


Lezingenreeksen najaar 2013

Geplaatst op: 3 september, 2013 door

Dit najaar staan weer verschillende lezingen gepland die aansluiten bij projecten van Beleef Het Verleden.


Historische kleding door de eeuwen heen

Deze cursus is te volgen in Leiden bij de volksuniversiteit BplusC. Voor meer info zie:


Historische feesten door de eeuwen heen:

Deze cursus is te volgen in Oegstgeest en in Leiderdorp. Voor meer info zie:


Het leven van Sissi

Eerder gegeven in Oegstgeest, nu in Leiden te bezoeken. Voor meer info zie:

Twee kasteelvrouwen uit Oegstgeest

Uiteraard te volgen in Oegstgeest:

26 augustus – Crayenesterschool bestaat 75 jaar!

Geplaatst op: 28 augustus, 2013 door

De Crayenesterschool bestaat 75 jaar en dat moet gevierd worden!

‘s Ochtends is er een feestelijke opening waarbij alle 400 leerlingen van de school een dans laten zien. De burgemeester en de wethouder houden een praatje, er worden duiven opgelaten en de vlag wordt gehesen.

Daarna begint het programma in het kader van ‘archeologie & educatie’.



Kinderen maken van vuursteen pijlpunten.

prehistorie - vuurstenen pijlpunten maken DSCN2313 klein


De zandbak is veranderd in een opgravingsveld waarbij de kinderen allerlei scherven van potten kunnen vinden daterend van de Romeinse tijd tot en met de 20e eeuw.

archeologie opgraving archeologie opgraving

Romeins badhuis

Hoewel het Romeinse rijk stopte bij de Limes zijn er wel Romeinen in Heemstede geweest. Ze hebben zelfs forten gebouwd bij Velsen en er is een theorie dat ‘Castellum Flevum’ in de buurt van Heemstede stond en dus ook de beroemde slag in het woud van ‘Baduhenna’ tussen de Frissi (de naam die de Romeinen gaven aan volkeren die boven de Rijn woonden) en de Romeinen, hier heeft plaatsgevonden.

De kinderen kregen bodemvondsten te zien uit de Romeinse tijd: munten van de keizers Diocletianus en Constantinus en een fibula. Daarna gingen de kinderen mee op reis naar het Romeinse badhuis. Ze mochten een Romeinse massage op de arm uitproberen en parfum maken met lavendel en olie.

Romeins badhuis

Romeins badhuis Romeinse massage met strigilis parfum maken

Haardstenen maken met de pottenbakster

Tijdens grondwerkzaamheden aan de Meerweg rond 1939 (een jaar na de opening van de Crayenesterschool) zijn er Antwerpse haardstenen gevonden .

antwerpse haardstenen

De kinderen gingen bij de pottenbakster aan de slag om zelf ook een haardsteen te maken.

haardstenen maken pottenbakker haardstenen maken pottenbakker

21 augustus historisch kinderfeestje op kasteel Oud Poelgeest

Geplaatst op: 25 augustus, 2013 door

In november 2012 werd de I love Oegstgeest actie gehouden, georganiseerd door de Civil Society Club. Hiervoor hadden diverse ondernemers prijzen ter beschikking gesteld. Afgelopen woensdag op 21 augustus werd de waardebon ingeleverd voor het historische kinderfeestje, een initiatief van kasteel Oud Poelgeest en Beleef Het Verleden. De familie Jansen- Kristiansen die de prijs had gewonnen, had heel wat te vieren. Bram Jansen wilde graag alvast vervroegd zijn verjaardag vieren met zijn beste vriend Thomas omdat die deze week voor een jaar naar Amerika vertrekt en dus niet op Bram zijn verjaardag kan komen. Zijn broertje Tobias wilde juist graag verlaat een extra partijtje vieren omdat hij dan eindelijk een keer zijn neefjes Luca en Nicola die in Italië woonden kon uitnodigen.

historisch kinderpartijtje

De kinderen en ouders werden ontvangen op het kasteel door Maria Boerhaave, de dochter van professor Boerhaave die daar in het jaar 1736 tijdens de zomer woonde met haar ouders. De kinderen kregen taart en limonade en leerden hoe ze zich in de 18e eeuw moesten gedragen. Daarna was het tijd voor historische spelletjes: o.a. hoepelen en beuningen.

historisch kinderpartijtje, oud poelgeest

De kinderen vonden het feestje heel leuk. Op de vraag wat ze het allerleukste vonden zei Tobias:  “Mag ik ook “alles” kiezen?” De kinderen geloofden niet echt dat Maria Boerhaave zo oud was als dat ze beweerde (en echt uit 1736 kwam), maar vonden het wel knap dat ze al die dingen van vroeger wist. Het grappigste dat ze over vroeger geleerd hebben is de spelletjes die de kinderen deden en dan vooral het in elkaar haken van de armen om elkaar op die manier op te tillen. Alleen vonden ze het wel jammer voor de kinderen in die tijd dat die geen cadeautjes kregen voor hun verjaardag. Gelukkig was er wel een versje, speciaal geschreven voor de kinderen.

feest op kasteel kinderfeestje op kasteel

Fotografie: Birte Kristiansen




17 augustus vrijgezellenfeestje middeleeuwse dans

Geplaatst op: 25 augustus, 2013 door

Wat een verrassing voor Annerije toen ze binnenstapte in een clubhuis in Den Haag. Haar vriendinnen hadden haar zomaar ontvoerd voor een vrijgezellenfeestje. Gekroond met bloemenkrans zei ze dat ze best zenuwachtig was, maar dat ging snel voorbij. Met twee middeleeuws geklede figuren besloot ze zelf ook het middeleeuwse kostuum aan te trekken wat ik voor haar had meegenomen, compleet met middeleeuwse schoentjes, die volgens haar heerlijk dansten. Na een korte introductie in de wereld van de middeleeuwse dans gingen we aan de slag met het aanleren van twee dansen. Een warme, maar geslaagde middag!